Δικαίωμα ψήφου έχουν όλοι οι Έλληνες πολίτες που έχουν συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας τους (δηλαδή όσοι έχουν γεννηθεί μέχρι και το έτος 1989), είναι εγγεγραμμένοι σε εκλογικό κατάλογο δήμου ή κοινότητας της χώρας και δεν έχουν στερηθεί το δικαίωμα του εκλέγειν.
Είναι υποχρεωτική η άσκηση του εκλογικού δικαιώματος;
Σύμφωνα με το νόμο, η άσκηση του εκλογικού δικαιώματος είναι υποχρεωτική. Οι διοικητικές κυρώσεις, όπως μη έκδοση διαβατηρίου, άδειας οδήγησης και επαγγέλματος έχουν καταργηθεί, ωστόσο τυπικά εξακολουθεί να ισχύει η ποινή φυλάκισης από ένα μήνα έως ένα χρόνο και στέρηση ορισμένων θέσεων και αξιωμάτων, για όσους δεν ψηφίσουν αδικαιολογήτως.
Από την ανωτέρω υποχρέωση εξαιρούνται όσοι έχουν υπερβεί το εβδομηκοστό (70) έτος της ηλικίας τους, καθώς και εκείνοι που θα βρίσκονται κατά την ημέρα της ψηφοφορίας στο εξωτερικό. Επίσης, δικαιολογημένοι θεωρούνται όσοι δεν ψηφίσουν για εξαιρετικούς λόγους, όπως για λόγους υγείας, καθώς και οι υπάλληλοι του δημοσίου που καλύπτουν σοβαρή υπηρεσιακή ανάγκη.
Ποιοι έχουν το δικαίωμα του εκλέγεσθαι;
Εκλόγιμοι στο βουλευτικό αξίωμα είναι οι Έλληνες πολίτες που έχουν συμπληρώσει κατά την ημέρα της εκλογής το 25ο έτος της ηλικίας τους και έχουν τη νόμιμη ικανότητα του εκλέγειν
Τι είναι εκλογικό διαμέρισμα και εκλογικό τμήμα;
Κάθε Δήμος, ανάλογα με το μέγεθος του εκλογικού σώματος, διαιρείται σε εκλογικά διαμερίσματα που το καθένα έχει από 5.000 έως 15.000 εκλογείς. Για τους Καποδιστριακούς Δήμους κάθε δημοτικό διαμέρισμα αντιστοιχεί σ' ένα εκλογικό άσχετα από τον πληθυσμό του. Οι εκλογείς κάθε εκλογικού διαμερίσματος κατανέμονται αλφαβητικά σε εκλογικά τμήματα. Σε κάθε εκλογικό τμήμα αντιστοιχούν έως 600 εκλογείς.
Τι ισχύει για τους ετεροδημότες;
Οι ετεροδημότες εκλογείς θα ψηφίσουν τους υποψήφιους της εκλογικής περιφέρειας από την οποία προέρχονται στον τόπο διαμονής τους.
Οι ετεροδημότες ψηφίζουν σε αμιγές ή μεικτό εκλογικό τμήμα ετεροδημοτών της έδρας του Νομού που διαμένουν.
Αμιγή εκλογικά τμήματα δημιουργούνται όταν ο αριθμός των ετεροδημοτών που προέρχονται από την ίδια βασική εκλογική περιφέρεια είναι μεγάλος.Μεικτά εκλογικά τμήματα δημιουργούνται όταν ο αριθμός των ετεροδημοτών από διάφορες βασικές εκλογικές περιφέρειες είναι μικρός.
Προϋπόθεση για την ένταξη ετεροδημοτών εκλογέων σε μεικτό εκλογικό τμήμα, αποτελεί η εγγραφή, σε όλη την εφετειακή περιφέρεια του τόπου διαμονής τους, σαράντα (40) τουλάχιστον ετεροδημοτών προερχομένων από την ίδια βασική εκλογική περιφέρεια.
Υπάρχουμε (και πόσες φορές) στους εκλογικούς καταλόγους;
Οι γενικές βουλευτικές εκλογές της 16ης Σεπτεμβρίου 2007 θα διεξαχθούν με βάση τους εκλογικούς καταλόγους, όπως αυτοί οριστικοποιήθηκαν μετά τη Γ’ αναθεώρηση έτους 2007 και περιλαμβάνουν όλες τις μεταβολές που συντελέστηκαν μέχρι και την 30η Ιουνίου 2007.
Οι εκλογικοί κατάλογοι έχουν καταρτιστεί με βάση τα στοιχεία που υπάρχουν στα δημοτολόγια και οι Δήμοι έχουν κατανείμει τους εκλογείς σε εκλογικά διαμερίσματα.
Όσοι Έλληνες πολίτες είναι εγγεγραμμένοι σε δημοτολόγια δήμου ή κοινότητας της χώρας και δεν είναι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους των οικείων ΟΤΑ, έχουν τη δυνατότητα μέχρι και το πέρας διεξαγωγής της ψηφοφορίας της 16ης Σεπτεμβρίου 2007, να απευθυνθούν στο δήμο ή την κοινότητα, στα δημοτολόγια των οποίων είναι εγγεγραμμένοι και να ζητήσουν πιστοποιητικό εγγραφής τους στα δημοτολόγια, προκειμένου να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα.
Όσοι από τους πολίτες είναι εγγεγραμμένοι μόνο στα μητρώα αρρένων και όχι στα δημοτολόγια δήμου ή κοινότητας της χώρας, μπορούν να εφοδιαστούν με πιστοποιητικό που να βεβαιώνει την εγγραφή τους στα μητρώα αρρένων.
Σε περίπτωση εγγραφής στα δημοτολόγια δύο ή περισσοτέρων Δήμων, ο πολίτης οφείλει κατά την άσκηση του εκλογικού του δικαιώματος να υπογράψει υπεύθυνη δήλωση ότι γνωρίζει πως είναι διπλοεγγεγραμμένος και δεν ψήφισε αλλού, καθώς κάτι τέτοιο είναι παράνομο και επιφέρει ποινικές κυρώσεις (φυλάκιση τουλάχιστο τριών μηνών μέχρι πέντε χρόνια και στέρηση των αξιωμάτων και θέσεων).
Τι χρειάζεται να έχουμε μαζί μας για να ασκήσουμε το εκλογικό μας δικαίωμα;
Η αναγνώριση των εκλογέων γίνεται με βάση την αστυνομική τους ταυτότητα ή το διαβατήριό τους, ακόμη και αν έχει λήξει. Αρκεί και η «κομμένη» αστυνομική ταυτότητα, όχι όμως το δίπλωμα οδήγησης.
Στις πυρόπληκτες περιοχές, η αναγνώριση των εκλογέων που δεν έχουν αστυνομική ταυτότητα εξαιτίας των πυρκαγιών γίνεται από τις τοπικές Αστυνομικές Διευθύνσεις οι οποίες εκδίδουν άμεσα δελτία ταυτότητας στους ενδιαφερόμενους, χωρίς παράβολο και μέχρι τις βραδινές ώρες.
Τα εκλογικά βιβλιάρια έχουν καταργηθεί και η άσκηση του εκλογικού δικαιώματος γίνεται βάσει του ειδικού εκλογικού αριθμού, που είναι ατομικός και μοναδικός.
Τον αριθμό αυτό μπορούν οι εκλογείς να πληροφορούνται από την ειδική σελίδα του Υπουργείου Εσωτερικών, ωστόσο δεν είναι απαραίτητο να τον απομνημονεύσουν, καθώς είναι καταχωρημένος στους εκλογικούς καταλόγους
Τι προβλέπεται για εκλογείς που χρίζουν βοηθείας;
Εκλογείς, οι οποίοι δεν μπορούν να ανταποκριθούν σε παρατεταμένη αναμονή προκειμένου να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα, όπως π.χ. κυοφορούσες γυναίκες, υπερήλικες, ανάπηροι, ασθενείς κ.λπ., καθώς και όσοι καλύπτουν υπηρεσιακές ανάγκες (όπως αξιωματικοί των Ενόπλων Δυνάμεων, της Ελληνικής Αστυνομίας ή υπάλληλοι που εκτελούν υπηρεσία για τις εκλογές, συμπεριλαμβανομένων και των υπαλλήλων του ΟΤΕ), πρέπει να ψηφίζουν με απόλυτη προτεραιότητα.
Για το σκοπό αυτό απευθύνονται στον αντιπρόσωπο της δικαστικής αρχής ή σε μέλος της εφορευτικής επιτροπής, οι οποίοι είναι υποχρεωμένοι να τους εξυπηρετήσουν.
Τι μπορούμε να κάνουμε αν υποπέσει στην αντίληψή μας ότι σημειώνεται κάποια παράβαση του νόμου στη διάρκεια της ψηφοφορίας;
Κάθε εκλογέας ή υποψήφιος ή αντιπρόσωπος αυτού, έχει το δικαίωμα να υποβάλει στην εφορευτική επιτροπή ενστάσεις σχετικές με παραβάσεις νόμου που συντελέστηκαν κατά τη διάρκεια της ψηφοφορίας μέσα ή έξω από το εκλογικό τμήμα.
Οι ενστάσεις είναι έγγραφες και καταχωρούνται υποχρεωτικά στο βιβλίο πρακτικών της επιτροπής.
Η υποβολή οποιασδήποτε ένστασης δεν διακόπτει την ψηφοφορία.
Για τις ενστάσεις και για κάθε άλλο ζήτημα που τυχόν προκύψει, αποφασίζει η εφορευτική επιτροπή αιτιολογημένα, είτε αμέσως, είτε μετά το τέλος της ψηφοφορίας.
Αναφορικά με την εγκυρότητα των ψηφοδελτίων, μπορεί να υποβληθεί ένσταση από κάθε μέλος της εφορευτικής επιτροπής, από το δικαστικό αντιπρόσωπο και τους υποψηφίους ή τους αντιπροσώπους τους. Στην τελευταία αυτή περίπτωση, η εφορευτική επιτροπή αποφασίζει, κατόπιν ακρόασης του αντιπροσώπου της δικαστικής αρχής.
Σημειώνεται ότι η φροντίδα για την τήρηση της δημόσιας τάξης και ασφάλειας στον τόπο της ψηφοφορίας και γύρω από αυτόν ανήκει στην εφορευτική επιτροπή. Για το σκοπό αυτό και εφόσον κριθεί απαραίτητο, η προορισμένη δύναμη της αστυνομίας που φρουρεί το εκλογικό τμήμα υπάγεται σ’ αυτήν και εκτελεί αμέσως τις αιτήσεις και υποδείξεις της.
