Διαβάστε για τους διαγωνισμούς του Δήμου Κέρκυρας
Διαβάστε για τους διαγωνισμούς του Δήμου Κέρκυρας
ΠΡΟΣΛΗΨΕΙΣ ΔΗΜΟΥ ΚΕΡΚΥΡΑΣ
Διαβάστε για τις δημοπρασίες εκμίσθωσης Δήμου Κέρκυρας









Newsletter
*

 
Τυπογραφία

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η τυπογραφία και οι συναφείς δραστηριότητες στην Κέρκυρα με δεδομένο τον τρόπο και τον χρόνο εισαγωγής τους στα Νησιά του Ιονίου. Αν και η ευρωπαϊκή τυπογραφία, από τα πρώτα της κιόλας βήματα, θα συμπεριλάβει 'ελληνόγλωσσα' βιβλία για τους ευρωπαίους ουμανιστές της εποχής και στην κυρίαρχο των Νησιών του Ιονίου Βενετία από πολύ νωρίς θα αναπτυχθεί η τυπογραφία και η παραγωγή ελληνικού βιβλίου για το ελληνικό αναγνωστικό κοινό της εποχής, εντούτοις δεν θα υπάρξει τυπογραφείο στο χώρο του Ιονίου σε όλη τη διάρκεια της βενετοκρατίας.

 

Το 1797 οι Γάλλοι του Βοναπάρτη καταργούν τη Βενετική Δημοκρατία και καταλαμβάνουν την Κέρκυρα και τα υπόλοιπα νησιά. Από τις πρώτες μέρες της άφιξής τους το ανεπτυγμένο επίπεδο των Επτανησίων της εποχής διατυπώνει το αίτημα της ίδρυσης τυπογραφείου στην Κέρκυρα. Και οι Γάλλοι, που έχουν κατανοήσει τη δύναμη της τυπογραφίας στη διάδοση των επαναστατικών ιδεών, την ανάπτυξη της παιδείας και την εξυπηρέτηση της καλής λειτουργίας των διοικητικών υπηρεσιών, ικανοποιούν αυτό το αίτημα έτσι που την άνοιξη του 1798, με ενέργειες του λόγιου Pari, εγκαταστάθηκε στη δημευμένη μονή του Αγίου Φραγκίσκου στην Κέρκυρα το πρώτο τυπογραφείο που λειτούργησε σε ελληνικό έδαφος, το οποίο θα ονομαστεί "Εθνικό Τυπογραφείο" ή "Του Γένους Τυπογραφείο".

 

Το πρώτο έγγραφο τυπώθηκε στις 8 Μαΐου 1798 και τα επίσημα εγκαίνια έγιναν στις 15 Ιουνίου του ιδίου έτους, ενώ η εκμετάλλευση ανατέθηκε στον Π. Καππάδοκα. Το "δώρο" αυτό των Γάλλων Δημοκρατικών, με ποικίλες διακυμάνσεις δραστηριότητας, με διαδοχικές προσπάθειες βελτίωσης, με αλλαγές προσωπικού, εξοπλισμού και κανόνων λειτουργίας, θα αποτελέσει μια εξαιρετικά μακρόβια τυπογραφική μονάδα, που από τότε και μέχρι το τέλος της Αγγλοκρατίας (1864), θα λειτουργήσει όχι μόνο ως το επίσημο κυβερνητικό τυπογραφείο, αλλά παράλληλα ανέλαβε και τυπογραφικές εργασίες για λογαριασμό ιδιωτών, επειδή για ένα εξαιρετικά μεγάλο μέρος της λειτουργίας του ήταν το μοναδικό της Επτανήσου.

 

Έτσι από την αρχή της λειτουργίας του, στο "Τυπογραφείο του Γένους" εκτός από τα πάσης φύσεως κυβερνητικά έντυπα των Γάλλων Δημοκρατικών, την εποχή εκείνη τυπώθηκαν και οι κυριότεροι λόγοι που εκφωνήθηκαν στην πολιτική λέσχη "Πατριωτική Εταιρεία" καθώς και τα ελληνικά επαναστατικά φυλλάδια "Θούριος" και "Πατριωτικός Ύμνος" του Ρήγα Φεραίου και ο "Ύμνος στον Μποναπάρτε" του Χρ. Περραιβού.

 

Στις 11 Αυγούστου 1798 διευθυντής του τυπογραφείου διορίστηκε ο γάλλος Jouenne, αλλά μετά την αναχώρηση των Γάλλων, την ευθύνη ανέλαβε αρχικά ο Ζαχ. Χαραμής και μετά το θάνατό του (1801) ο συνεργάτης του Διον. Σαραντόπουλος, με δεκαετή εργολαβία, ο οποίος πλούτισε τη συλλογή των τυπογραφικών στοιχείων και κοσμημάτων με νέα κατασκευασμένα στη Βενετία.

 

Στο κρατικό τυπογραφείο που λειτούργησε και με ιδιαίτερο κανονισμό από 22 Απριλίου 1803 σύμφωνα με το άρθρο 60 του Συντάγματος του 1803, εκτός των δημόσιων προκηρύξεων και των κρατικών κανονισμών τυπώθηκαν εφημερίδες και περιοδικά. Η "Gazetta Urbana" (1802-5), που εξέδιδε ο Σαραντόπουλος, ο "Monitore Settinsulare" (1803-5), το "Foglio Estemporaneo" (1805) και ο "Mercurio Letterario" (1805-7), που εξέδιδε ο Εμμ. Θεοτόκης ως Filergo Feace (Φίλεργος Φαίαξ).

 

Το τυπογραφείο το 1809 με ενέργειες του γάλλου αυτοκρατορικού επιτρόπου Ντονζελό ανανεώθηκε και εξέδωσε την εφημερίδα "Monitore Ionio", ενώ το 1814 με την παράδοση της Κέρκυρας στους Βρετανούς ενσωματώθηκε σε αυτό το βρετανικό τυπογραφείο που λειτουργούσε στη Ζάκυνθο από το 1810. Δημιουργήθηκε έτσι ένα μεγάλο κυβερνητικό τυπογραφείο που μπορούσε να ανταποκριθεί στις ανάγκες του Ιονικού Κράτους. Εκεί άρχισε να εκδίδεται η δίγλωσση (ιταλική-ελληνική) κυβερνητική εφημερίδα "Εφημερίς των Ενωμένων Επαρχιών των Ιωνικών [sic] Νήσων" η οποία το 1843 έγινε τρίγλωσση με την προσθήκη της αγγλικής.

 

Περιοδικά

 

Τα μόνα περιοδικά που τυπώθηκαν στο κυβερνητικό τυπογραφείο ήταν επί αρμοστείας Nuggent (1835) το λογοτεχνικό "Ιόνιος Ανθολογία" και το ποικίλης ύλης "Τετραφαρδίνιος Αποθήκη". Αργότερα τυπώθηκαν τα περιοδικά "Φοίνιξ" (1853), "Ερανιστής" και "Εωσφόρος" (1858). Πολύ αργότερα (1915) κυκλοφόρησε το περιοδικό "Κερκυραϊκή Ανθολογία" του Κων. Θεοτόκη και της Ειρ. Δενδρινού, που εκπροσώπησε την Επτανησιακή Σχολή. Το 1945 θα εκδοθούν τα βραχύβια "Φιλολογικά Νέα" του Κώστα Δαφνή και το 1949 θα εκδοθεί ο "Πρόσπερος", ενώ από το 1980 ως τις μέρες μας κυκλοφορεί με μεγάλη επιτυχία το λογοτεχνικό περιοδικό "Πόρφυρας", το μακροβιότερο στην ιστορία του Κερκυραϊκού περιοδικού τύπου.

 

Οι Εφημερίδες

 

Μετά την καθιέρωση της ελευθεροτυπίας με νόμο της Ιονίου Βουλής το 1848 θα ακολουθήσει ένας συγγραφικός και εκδοτικός οργασμός ο οποίος θα εκδηλωθεί με την έκδοση βιβλίων, εφημερίδων, περιοδικών και φυλλαδίων. Η κοινωνική, πολιτική και πολύ έντονα η πνευματική ζωή του νησιού αντικατοπτρίζεται πλέον στην ιστορία του Κερκυραϊκού τύπου.

 

Οι εφημερίδες αμέσως κατέκλυσαν τα όλα Επτάνησα και ειδικά την Κέρκυρα. Οι περισσότερες ήταν εβδομαδιαίες με πλούσια ύλη, με πολλές πληροφορίες από την Ελλάδα και το εξωτερικό και με πλούσιο λογοτεχνικό-φιλολογικό περιεχόμενο. Η αναγραφή στην πρώτη σελίδα τους "Εφημερίς πολιτική και φιλολογική" επιβεβαιώνει λογοτεχνικούς στόχους. Οι περισσότερες πολιτικές εφημερίδες υπηρετούσαν συνήθως πολιτικά κόμματα.

 

Τον Ιανουάριο του 1849 ο καθηγητής φιλοσοφίας της Ιονίου Ακαδημίας Πέτρος Βράϊλας-Αρμένης ίδρυσε την εφημερίδα "Πατρίς", που τυπώθηκε ελληνικά και γαλλικά στο τυπογραφείο "Ερμής". Εξέφραζε το κόμμα των Μεταρρυθμιστών και συνεργάζονταν σε αυτή την εφημερίδα εξέχουσες προσωπικότητες της εποχής, όπως ο Ανδρέας Κάλβος, ο λόγιος Σπυρίδων Ζαμπέλιος, ο δικηγόρος Ναπολέων Ζαμπέλιος και ο λόγιος Ιωάννης Πετριτσόπουλος. Στα επόμενα χρόνια και σε ιδιωτικά πλέον τυπογραφεία τυπώθηκαν το "Τιμόνι" (1849) και ο "Φίλος του Λαού" (1850) του Α. Κιαπίνι του κόμματος των Καταχθονίων, η "Επτάνησος" (1850) φιλοκυβερνητική του Α. Δελβινιώτη, ο "Ερμής" (1851) μεταρρυθμιστική του Σπ. Μαύρου και αργότερα του Θ. Ρωμαίου, ο "Φιλαλήθης" (1851) του Ανδρέα Μουστοξύδη στο τυπογραφείο "Σχερία", που εξέφραζε την ιδεολογία των Μεταρρυθμιστών, η "Εθνεγερσία" (1851), η "Νέα Εποχή" (1858) μεταρρυθμιστικής ιδεολογίας, που μετατράπηκε αργότερα σε όργανο του ριζοσπάστη Στέφανου Παδοβά, ο "Παρατηρητής" (1858) και μετά την Ένωση ο "Περιπαίκτης" (1869) ο "Ρήγας ο Φεραίος" (1869), ο μαχητικός "Κώδων" (1870) του Ιάκωβου Πολυλά,, ο "Αγγελιαφόρος" (1871), ο "Καποδίστριας" (1872), ο "Ελληνισμός" (1877), η "Ένωσις" (1880), το "Κεντρί", η "Ηχώ", η "Φωνή" και πολλές άλλες.

 

Τα επόμενα έτη τα αθηναϊκά έντυπα αρχίζουν να κερδίζουν έδαφος και οι οικονομικές δυσκολίες εκτοπίζουν τον τοπικό τύπο ή υποβαθμίζουν την ποιότητά του. Ωστόσο πρέπει να μνημονεύσουμε μερικές από τις καλές Κερκυραϊκές εφημερίδες: η "Δημοκρατία", η "Δύναμη", η "Αλήθεια", η "Ελευθερία", η "Επτάνησος", η "Κέρκυρα", η "Κερκυραϊκή Ηχώ", η "Εφημερίς των Ειδήσεων" και τελευταία τα "Κερκυραϊκά Νέα".