Newsletter
*
 
Πως να έρθετε στην Κέρκυρα

Χρήσιμα Τηλέφωνα

Δεύτερη Ενετοκρατία- σελ.2

Παρά την αυστηρότητα των απειλούμενων ποινών ο Λατινικός κλήρος συνέχισε τις προσβολές και καταπιέσεις των Ορθοδόξων και μάλιστα με μεγαλύτερη σφοδρότητα με μοναδική εξαίρεση τον Λατινεπίσκοπο Κέρκυρας Angelo Maria Querini (1723-1727), ευγενή Βενετό, ελληνομαθή, διακεκριμένη μορφή στα ευρωπαϊκά γράμματα του 18ου αιώνα, που άφησε φήμη αγαθή συγκρινόμενος με τους προκατόχους του και τους διαδόχους του (Α. Τσίτσας, Βενετοκρατούμενη Κέρκυρα, σελ. 18).

 Επικεφαλής της Ορθοδόξου Εκκλησίας ήταν ένας απλός πρωθιερέας με τον τίτλο του Πρωτοπαπά και είχε πενταετή θητεία. Μετά το 1555 οι εκλέκτορες του ήταν μέλη του Συμβουλίου της Πόλεως και του κλήρου, και στις δημόσιες εκδηλώσεις του πλαισιώνονταν από το Ιερόν Τάγμα των ιερέων της πόλεως. (Το Ιερόν Τάγμα, τα προνόμια του οποίου επικυρώθηκαν από τους Ενετούς, μετά το 1474 αριθμούσε 20 μέλη και παρουσίαζε ομοιότητες με τα ιπποτικά στρατιωτικά τάγματα του μεσαίωνα.)

 Ο Πρωτόπαπας είχε δικαιοδοσία στο σύνολο των ιερέων και μοναχών της πόλεως και της υπαίθρου, σε υποθέσεις γάμων, διαζυγίων, εποπτείας ναών κ.α. Εξαρτιόταν πνευματικά από το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, αλλά διοικητικά ήταν υποχρεωμένος να υπακούει στο Δόγη.

Άγιος ΣπυρίδωνΟ Λατινικός κλήρος, αν και είχε υψηλότερο επίπεδο μόρφωσης, δεν κατόρθωσε να αλλοτριώσει τις ψυχές των ορθοδόξων, οι οποίοι παρέμειναν πιστοί στην Ανατολική Εκκλησία και το δόγμα της, με επίκεντρο το ιερό σκήνωμα του Αγίου Σπυρίδωνος, που μεταφέρθηκε στη νησί μαζί με το λείψανο της Αγίας Θεοδώρας της Αυγούστας στα τέλη του 15ου αιώνα. Το λείψανο του Αγίου Σπυρίδωνα εναποτέθηκε σε λαμπρό ναό που κτίστηκε το 1590 και στον άγιο οι κερκυραίοι ανέθεσαν την προστασία του νησιού από απειλές επιδημιών, λιμών και οθωμανικών όπλων. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Άγιος Σπυρίδων κατά τον εορτασμό της μνήμης του και στις λιτανείες που τελούνταν τέσσερις φορές τον χρόνο, σε ανάμνηση ισάριθμων θαυμάτων, κατάφερνε να συνενώνει όλους τους πιστούς του νησιού, παρακάμπτοντας ακόμη και τις δογματικές διαφορές.

 

Παρά τις λατρευτικές διαφορές των δύο δογμάτων, οι Βενετοί, για λόγους σκοπιμότητας, καθιέρωσαν μικτές τελετές με τη συμμετοχή λατινικού και ορθοδόξου κλήρου επ΄ ευκαιρία θρησκευτικών ή άλλων εορτών με πολιτικό περιεχόμενο.

 

Οχυρώσεις

 

Οι βυζαντινές οχυρώσεις, παρότι ισχυρές και ενισχυμένες από τους Δεσπότες της Ηπείρου, τους Ανδηγαυούς και αργότερα τους Βενετούς, δεν μπόρεσαν να έχουν την ίδια αποτελεσματικότητα τον 15ο αιώνα, εποχή ανάπτυξης του πυροβολικού.

 

Η αντιμετώπιση Γενουατών και Οθωμανών, που κατά τον 14ο αιώνα έκαναν συχνές επιδρομές, απαιτούσε νέο πνεύμα και παρακολούθηση των εξελίξεων της οχυρωματικής τέχνης. Τότε εγκαταλείφθηκε το Αγγελόκαστρο και το φρούριο της Κασσιώπης και τα έργα εστιάστηκαν στη μεσαιωνική πόλη.

 

Τα οχυρωματικά έργα άρχισαν το 1402 με την κατασκευή λιμανιού στο Μανδράκι, τη διάνοιξη θαλάσσιας τάφρου, την αλλαγή της βυζαντινής περιτείχισης με νέα στην περίμετρο της χερσονήσου, και γύρω από τις δύο κορυφές της πόλης. Οι δύο ακροπόλεις εφοδιάζονται με πυροβόλα όπλα (δύο μεγάλες μπομπάρδες), ήδη δέκα χρόνια πριν την Άλωση της Κωνσταντινούπολης. Οι ψηλότεροι αμυντικοί πύργοι στις κορυφές των δύο βράχων και κάθε άλλη προεξοχή που θα μπορούσε να χρησιμεύει σαν στίγμα για το πυροβολικό του εχθρού, γκρεμίζονταν.

 

Με τον Τουρκικό επεκτατισμό στο απόγειό του, έγινε το 1537 η καταστροφική επιδρομή του Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα που είχε σαν αποτέλεσμα το ξεχέρσωμα των καλλιεργειών του νησιού και τον αφανισμό του πληθυσμού της υπαίθρου (περίπου 20.000 Κερκυραίοι πουλήθηκαν ως δούλοι στην Κωνσταντινούπολη). Παρότι το αμυντικό σύστημα της πόλης άντεξε, εκδηλώθηκαν παράπονα για το ρόλο του προστάτη που είχε αναλάβει η Βενετία και με τον Τουρκικό κίνδυνο πάντοτε προ των πυλών, τη συμπλήρωση των οχυρώσεων στη δυτική πλευρά του Παλαιού Φρουρίου ανέλαβε ο αρχιτέκτονας Michele Sanmicheli, ο οποίος κατασκεύασε το 1557 δύο πενταγωνικούς προμαχώνες στο σημείο αυτό (Savorgnan και Martinego), καθιστώντας αδιαμφισβήτητα την Κέρκυρα αποδέκτη της εφαρμογής των νέων θεωριών της στρατηγικής αρχιτεκτονικής.

 

Το αίτημα της αποτελεσματικότερης προστασίας επανέρχεται επιτακτικότερο μετά τη δεύτερη Τουρκική πολιορκία το 1571 όπου ενώ οι κυρίαρχοι παρέμειναν ασφαλείς πίσω από τα τείχη του Παλαιού Φρουρίου, στο μπόργο (προάστιο) κάηκαν σπίτια, εκκλησίες και δημόσια κτίρια και σφαγιάστηκε ο απλός λαός

 

Καταστρώθηκε νέο αμυντικό σχέδιο που υλοποιήθηκε κατά το χρονικό διάστημα 1576-1588, βάσει των αρχικών υποδείξεων του Michele Sanmicheli και σχεδιασμό του Ferante Vitelli. Κατασκευάστηκε νέο φρούριο στο λόφο του Αγίου Μάρκου, διαπλατύνθηκε ο χώρος εμπρός από το Παλαιό Φρούριο (Σπιανάδα) και περιτειχίστηκε το ξώπολι (αφού πρώτα γκρεμίστηκαν πολλά κτίσματα που εμπόδιζαν) με τείχος που κατέληξε στο Νέο Φρούριο και περιλάμβανε στη δυτική πλευρά του ισχυρότατα αμυντικά συστήματα (προμαχώνας Ραϊμόνδου, πλατφόρμα Αγίου Αθανασίου, προμαχώνας Σαραντάρη). Τέσσερις κύριες πύλες κατασκευάστηκαν για να εξυπηρετούν τους κάτοικους της πόλης - Porta Reala, Porta Raymonda, Πύλη Σπηλιάς, Πύλη Αγίου Νικολάου - και κάποιες άλλες για στρατιωτική χρήση - Porta Otturata - Porta stopa al Tenedo. Νέες οικοδομές κατασκευάστηκαν μέσα στον περιτειχισμένο χώρο και οργανώθηκαν σύμφωνα με τις πολεοδομικές αντιλήψεις που επικρατούσαν τότε στην ίδρυση και ανάπτυξη πόλεων στην Ιταλία.

 

Porta Reala

Η αμυντική οχύρωση συμπληρώθηκε κατά τον 17ο αιώνα με σχέδια του μηχανικού F. Verneda και ένα δεύτερο τείχος προστέθηκε εξωτερικά της δυτικής πλευράς του πρώτου.

Τα έργα όμως δεν τελείωσαν τότε. Το 1716 νέα Τουρκική επίθεση αποκρούεται χάρη στο αποτελεσματικό σχέδιο άμυνας που εφάρμοσε ο διοικητής των Βενετικών δυνάμεων στο νησί κόμης Johann Mattias Von Schulenburg. Μετά τη λήξη της πολιορκίας ο στρατάρχης, στον οποίον στήθηκε άγαλμα για να θυμίζει την ουσιαστική συμβολή του στην απομάκρυνση των Τουρκικών στρατευμάτων, εγκαινιάζει την τελευταία φάση των οχυρωματικών παρεμβάσεων που διήρκεσε 10 χρόνια. Οχυρώνονται οι λόφοι Αβράμη και Αγίου Σωτήρος, κατασκευάζεται μικρό οχυρό στο προάστιο Σαν Ρόκκο και ενισχύεται η άμυνα του λιμανιού και του απέναντι νησιού Βίδο.

 

Οχυρά

Τελική μορφή των οχυρώσεων της Κέρκυρας κατά τον 18ο αιώνα

Οι οχυρώσεις της πόλης της Κέρκυρας αποτυπώθηκαν σε λεπτομερείς χάρτες, ναυτικούς, στρατιωτικούς, τοπογραφικούς, που σκοπό είχαν όχι μόνο την αποτύπωση-πληροφόρηση, αλλά και την αποθάρρυνση επίδοξων επιδρομέων και θεωρούνται σήμερα έργα τέχνης.

Χάρτης των οχυρώσεων της Κέρκυρας κατά τον 18ο αιώνα

Γεγονός παραμένει ότι η Κέρκυρα μετά την απώλεια της Κρήτης και όλον τον 18ο αιώνα βρέθηκε στο κέντρο του ενδιαφέροντος και ταυτίστηκε με το θαλάσσιο Κράτος της Βενετίας.

 

Σελίδα
1 2

Πίσω Επάνω